Jedna z czytelniczek Unleashed English zadała mi pytanie czy nazwa programu X-Factor nadawanego przez telewizję TVN coś oznacza? Czym jest ów „czynnik X”? Tę tajemniczą nazwę postanowiłem wyjaśnić w dzisiejszym wpisie.
Rzeczywiście takie określenie jak X-factor istnieje w języku angielskim. Istnieje także możliwość zapisywania go bez myślnika.
X factor jest rzeczownikiem datowanym na 1934 rok, a oznaczającym:
trudny do opisania wpływ lub jakość; ważny element o nieznanych konsekwencjach, np.: The new center on the basketball team is the X factor (na podstawie dictionary.com).
O ile z powyższej definicji wynika, że x-factor to coś zagadkowego, to Słownik Oxford doprecyzowuje:
specjalna jakość, zwłaszcza taka, która jest konieczna do odniesienia sukcesu, trudna do opisania, np.: She certainly has the X factor that all great singers have; The effect of the weather on production costs is always something of an X factor, or unknown variable.
Tak więc, x factor to po prostu „to coś”.
Mnie irytuje takie nazywanie polskich programów prawie tak bardzo, jak nazywanie swoich nazw zawodów po angielsku (brand manager, product consultant itp.).
Jeśli już x-factor to niech mówią całość po angielsku, np. [eks faktor]. Jeśli się mylę, proszę o korektę :)
Niestety nie wszystko można przetłumaczyć oddając pełne znaczenie, a jednocześnie ując to w jedno czy też dwa słowa. Polskie tłumaczenie zawsze znajdzie krytyków (np. tytuły filmów). Natomiast co do wymowy to w pełni się zgadzam.
P.S.
Korzystając z okazji – można prosić o wersję bloga dla telefonów komórkowych?
Co do tłumaczenia to masz rację, a i dochodzi też kwestia tego, że program ten emitowany jest na licencji brytyjskiej (tak mi się wydaje). A jeśli chodzi o mobilną wersję blogu, to racja — czas o tym pomyśleć.
raczej /eks ‚fakte(r)/ :)
Warto wspomnieć o pokrewnym widowisku, innej stacji – „Must be the music” – czy tylko dla mnie tytuł tego programu to bezprzykładna szkarada językowa? Jeśli już ktoś powziął zamiar nazywanie POLSKIEGO programu w j. angielskim, powinien to chyba z kimś skonsultować, bo wyszedł straszny babol.
Pamiętajmy też, że w języku polskim istnieje takie słowo jak faktor. Tak więc wymawianie „iks faktor” nie byłoby błędem. Jednak nazwy programu jest angielska… Ale przecież to „tylko” telewizja.
wymawianie IKS FAKTOR nie jest błędem? X po ang. to IKS ???
@gerard – zauważ, że Tomek napisał o polskim (zapożyczonym co prawda) słowie „faktor”. Gdyby w tytule było właśnie to polskie/spolszczone słowo, to można by było przeczytać po polsku, czyli „iks faktor”.
A „Must be the music”… Tytuł mnie razi. O ile w programach „zaimportowanych” z Wielkiej Brytanii czy USA tytuł angielski jest jak najbardziej ok, o tyle w naszych rodzimych produkcjach jakoś tak – z całym szacunkiem – idiotycznie brzmi…
Tą polsatowską produkcją też chyba się zajmę… nie wiedziałem, że to program autorski Polsatu, myślałem, że tak, jak wszystko inne jest polską wersją show z Zachodu.
Zastanawia mnie jedno: w zdaniu „She certainly has the X factor that all great singers have” rzeczywiście można oddać to jako TO COŚ, ale w zdaniach: „The new center on the basketball team is the X factor” i „The effect of the weather on production costs is always something of an X factor, or unknown variable” – nie wiem, jaki byłby polski odpowiednik. Czyżby „niewiadoma”, „wielka niewiadoma”, „jedna wielka niewiadoma”?