what i which to nigdy to samo

W dzisiejszym wpisie chcę zwrócić uwagę na różnice w zastosowaniu zaimków which i what w dwóch sytuacjach – gdy są zaimkami względnymi i zaimkami pytającymi. Na samym początku jednak należy napisać, że nigdy nie można używać ich zamiennie.

1. Zaimki względne

Zaimek which w znaczeniu “co” odnosi się zawsze do zdania poprzedniego:

Ann arrived very late, which surprised me.

He promised to be quiet, which I appreciated a lot.

Zaimek what w znaczeniu “to, co” służy do wprowadzania nowego zdania:

What surprised me was that Ann arrived very late.

His promise was what I appreciated.

2. Zaimki pytające

Wydaje mi się, że to właśnie prawidłowe stosowanie what i which jako zaimków pytających sprawia najwięcej problemów.  Choć z gramatycznego punktu widzenia poniższe przykłady będą poprawne, to semantycznie zdania te będą się od siebie różniły. Rozpatrzmy następujące sytuacje:

(1a) What books have you read?

(1b) Which books have you read?

(1a) należy przetłumaczyć jako Jakie książki przeczytałeś? Przykład (1b) znaczy Które książki przeczytałeś? W sytuacji (1a) pytamy rozmówcę o to, jakie książki w ogóle przeczytał, natomiast (1b) to pytanie o książki spośród jakichś konkretnych (np. spośród tych, które pożyczyliśmy rozmówcy lub spośród  prac danego autora).

(2a) What cities do you like?

(2b) Which cities do you like?

Różnice pomiędzy powyższymi przykładami wskażę za pomocą możliwych przykładowych odpowiedzi na te pytania:

(2a)’ I like big and clean cities.

(2b)’ I like London, New York and Cracow.

Podsumowując:

What używamy, gdy pytanie odnosi się do pewnej dowolnej identyfikacji.

Which używamy, gdy pytanie pociąga za sobą dokonanie pewnego wyboru, selekcji.