Dzisiaj chcę zwrócić Waszą uwagę na imiesłowy w języku angielskim. Skupiam się na tym zagadnieniu na prośbę Piotra – czytelnika Unleashed English. Ile imiesłowów formalnie rozróżnia się w języku angielskim?
Najpierw z pewnością warto wyjaśnić, czym jest imiesłów. Krótko rzecz ujmując imiesłów to nieosobowa forma czasownika będąca syntaktycznym derywatem regularnie tworzonym od form osobowych.
Za Encyklopedią Językoznawstwa Ogólnego (red. K. Polański) wyróżniamy następujące formy imiesłowów:
1. czynny współczesny, np.: piszący, mówiący, czekający; w polskim także formy adwerbalne, np.: pisząc, mówiąc.
2. bierny współczesny, np.: wychowywany, pisany, kochany;
3. czynny następczy (znany w łacinie i grece),np.: scripturus (który będzie pisać), ornaturus (który będzie zdobić);
4. bierny następczy (znany w grece), np.: ‘który ma być napisany’, ‘który ma być ozdobiony’;
5. medialny następczy (tylko w grece), np.: ‘który ma się wychowywać’, ‘który ma pisać dla siebie’;
6. czynny uprzedni perfektywny, np.: ‘który wychował’, ‘który napisał’ albo formy przysłówkowe (adwerbalne) w j. polskim: zrobiwszy, rzekłszy;
7. czynny uprzedni imperfektywny (w rosyjskim), np. : ‘który czytał’, ‘który zdobił’;
8. bierny uprzedni perfektywny, np.: ozdobiony, napisany, powiedziany;
9. czynny aorystyczny (w grece), np.: ‘który napisał’, ‘który uczcił’;
10. bierny aorystyczny (w grece), np.: ‘który był wychowany’, ‘który był napisany’.
Jak widać jest wiele rodzajów imiesłowów i oczywiście nie wszystkie występują jednocześnie w tych samych językach. Które z nich wyróżniamy w angielskim? Najpierw spójrzmy na imiesłowy z punktu widzenia ich klasyfikacji w gramatyce angielskiej. Mówi się o trzech typach imiesłowów:
1. Present Participle, np.: running, walking, learning;
2. Past Participle, np.: run, walked, learnt;
3. Perfect Participle, np.: having run, having walked, having learnt;
Jednak zgodnie z klasyfikacją przedstawioną na początku moglibyśmy mówić o czterech typach imiesłowów:
1. czynny współczesny, np.: speaking, writing;
2. bierny współczesny, np.: being spoken, being written;
3. czynny uprzedni perfektywny, np.: having spoken, having written;
4. bierny uprzedni perfektywny, np.: spoken, written.
Po przeanalizowaniu tych imiesłowów możemy rzecz uprościć i mówić w języku angielskim o dwóch typach imiesłowów:
1. Present Participle (także active, imperfect, lub progressive participle). W formie jest identyczny z gerundium. Służy do tworzenia aspektu ciągłego, np.: They were talking. Modyfikuje rzeczownik jako przymiotnik, np.: Humans are thinking beings. Modyfikuje orzeczenie lub zdanie, np.: Frankly speaking, it was not a good choice.
2. Past Participle (także passive lub perfect participle). Ma przeważnie formę identyczną z formą przeszłą czasownika, choć w przypadku czasowników nieregularnych obie formy zazwyczaj są różne. Past Participle służy do tworzenia aspektu dokonanego, np.: I have seen it, do tworzenia strony biernej, np.: I have been seen. Także modyfikuje rzeczownik, np.: broken glasses. Modyfikuje orzeczenie lub zdanie, np.: Seen from this perspective, it seems ridiculous.
O ile w polskim imiesłowy dzielimy na przymiotnikowe (tu czynne i bierne) i przysłówkowe (uprzednie i współczesne), to w języku angielskim mamy tylko czynne (Present) i bierne (Past), a funkcję imiesłowu przysłówkowego może spełniać zdanie okolicznikowe.
{ 16 komentarzy… przeczytaj poniżej lub zostaw własny }
Mała literówka się wdarła: przy pierwszym punkcie z Present Participle powinno być “running”, ale tak poza tym to:
Keep up the good work ;)
Dzięki! Już poprawiłem.
Bardzo, bardzo Ci dziękuję :)
Zawsze miałem problemy z gramatyką polską, i tutaj tak samo nie rozumiem do czego może mi się przydać wiedza o występujących imiesłowach. Artykuł wyjaśnia jakie imiesłowy występują w J. Ang. i co dalej z tym robić?
Imiesłów czynny uprzedni perfektywny – super, koneserzy gramatyki mają gratkę :)
@Piotrek nie prowadzę blogu w ramach internetowego kursu języka angielskiego. Opisuję różne zagadnienia lingwistyczne. Jeżeli nie wiesz po co ci taka wiedza, to po prostu nie czytaj rzeczy, które Cię nie interesują…
Właśnie mnie to interesuje, staram się uzupełnić braki i dokształcić się
dlatego czytam..
Nie rozumiem takiego traktowania..
może po prostu nie potraficie wytłumaczyć w artykule do czego jest potrzebny termin imiesłów.
Chyba, że to jest rzeczywiście dla “koneserów gramatyki”,
jeśli tak to proszę o potwierdzenie tylko.
Chyba że nie macie zamiaru dzielić się taką tajną wiedzą
Pozdrawiam
Do czego służą imiesłowy w angielskim napisane jest we wpisie. a samo określenie ‘imiesłów’, jak nie zajmujesz się gramatyką jest ci pewnie nie potrzebne.
nie potrzebne = niepotrzebne :)
Świetny artykuł : ) miałam imiesłowy na studiach dość słabo wytłumaczone i mało co z nich zrozumiałam. (a może po prostu słaba z gramatyki jestem : ) Czy istnieje szansa na artykuł jak odróżnić gerund od participle? I czym jest gerund, kiedy się go używa?
Co do pytania postawionego przez Piotrka – mrtom jest freakiem jeśli chodzi o gramatykę opisową, robi to jednak w sposób, moim osobistym zdaniem, przesadzony. Należy pamiętać, że najpierw był język, a dopiero później reguły gramatyczne. To, co jest uprawiane w niektórych wpisach na tym blogu jest przykładem czysto teoretycznej zabawy, czy też sztuki dla sztuki, to put it in another way. Wiedza zawarta w tym wpisie nie jest potrzebna nikomu, mało tego, zajmuje w mózgu miejsce, które można by zapełnić innymi, zdecydowanie bardziej potrzebnymi informacjami. Jeżeli mogę się brzydko przyczepić, to tak, jak ktoś zauważył, “niepotrzebne” to jedno słowo i wydaje mi się osobiście, że jeżeli autora bloga nie razi zapis “nie potrzebne”, to tym bardziej nie będzie go raził zapis “nie mówiący”… i jak na ironię jest to właśnie imiesłów!
Mam nadzieję, że autor bloga czytając ten komentarz będzie w stanie zrozumieć sens zawarty w tej wypowiedzi i wziąć/nie wziąć sobie do serca moją uwagę, a nie doszukiwać się w użytych przeze mnie słowach pragmatycznej reguły wymiany deiktywnych zaimków wskazujących ustanawianych z subiektywnego punktu widzenia nadawcy wypowiedzi, która swoją drogą w języku polskim jest mocno zredukowana.
(…a oni i tak mówią “a plane crash kills!”)
VolvoPL, nie przeszkadzaj autorowi w odświeżaniu sobie swojej wiedzy ze studiów :)
Panowie, jakich studiów? ;) heh
Oo, to jesteś samoukiem? :)
Przyznaję się – nie ;)
Szkoda, że nie przełożenia na j. polski, bo skąd ktoś ma wiedzieć jak tłumaczyć: “1. Present Participle, np.: running, walking, learning;” skoro ‘running’ można tłumaczyć na różne sposoby. Dlatego uważam, że ten artykuł jest zdawkowy i cienki.