Dlaczego amerykańskie frytki są francuskie?

Jedną z różnic pomiędzy brytyjskim a amerykańskim angielskim, jakiej uczy się już w podstawówce jest sposób nazywania frytek. W Wielkiej Brytanii dominuje określenie chips, a w USA French fries. Warto w tym miejscu jednak zauważyć, że nie do końca nazwy te są synonimiczne – chips są przeważnie grubsze od French fries. Brytyjskie chips zawdzięczają swoją nazwę czasownikowi to chip, który znaczy tyle, co ciosać, rąbać, odłupywać lub ciąć na podłużne kawałki. W tym przypadku etymologia nie jest skomplikowana. Jednak dlaczego Amerykanie na swoje frytki mówią French fries?

Wyrażenie French fries pojawiło się w języku angielskim w roku 1918 (za Meriam Webster’s 11th Collegiate Dictionary). Znaczy ono tyle, co “ziemniaki usmażone po francusku”. Smażyć po angielsku to oczywiście to fry. Jednak czasownik ten jest dwuznaczny, ponieważ odnosi się zarówno do smażenia w niewielkiej ilości oleju, jak i w głębokim oleju. Francuskie frire zaś odnosi się jednoznacznie do smażenia w głębokim oleju. Już Thomas Jefferson serwując w 1802 ziemniaki usmażone w głębokim oleju mowił o nich jako o usmażonych “po francusku”.

Inna teoria mówi o tym, że takie określenie frytek wynika ze znaczenia czasownika to french (kroić w paski). Teoria ta jednak jest niewiarygodna, ponieważ czasownik to french zaczął funkcjonować, gdy już zajadano się French fries…

Popularne jest także twierdzenie, że amerykańscy żołnierze zetknęli się z tym daniem we Francji podczas pierwszej wojny światowej. Kolejna teoria natomiast zakłada, że nie było to we Francji, a w południowej Belgii. W regionie tym dominował język francuski, a żołnierze niesłusznie określili owe smażone ziemniaki jako French fries i przywieźli to określenie do USA.

A na zakończenie uwaga ortograficzna:  zarówno pisownia “French fries”, jak i “french fries” jest prawidłowa.