dependent vs. dependant

W tym wpisie chciałbym rozwiać wszelkie wątpliwości związane z użyciem słów dependent i dependant. Są one dość często  błędnie używane, a i niektóre wyjaśnienia, które spotkałem w Internecie rodzą wątpliwości.

Powszechnie przyjęte i uznane za prawidłowe reguły są następujące:

Dependent

Jest to przymiotnik, który można tłumaczyć jako zależny, uzależniony, podległy, podrzędny.  Zazwyczaj łączy się z przyimkiem on lub upon:

He is still dependent on his parents (Wciąż jest zależny od swoich rodziców).

George was dependent on drugs (George był uzależniony od narkotyków).

Dependant

Jest rzeczownikiem oznaczającym osobę, która pozostaje na czyimś utrzymaniu. Dopuszczalny jest jednak także wariant dependent, uznawany za amerykański. Przykłady:

All the money will be transferred to your dependant’s bank account (Pieniądze zostaną przekazane na konto osoby na twoim utrzymaniu).

Wydawać by się mogło, że wystarczy poprzestać na następującym podsumowaniu:

Prawidłowy zapis przymiotnika to dependent. Rzeczownik natomiast może być zapisany jako dependant (BrE) lub dependent (AmE).

Przekonanie o słuszności owej reguły panuje u nauczycieli oraz rodowitych użytkowników języka angielskiego. Niemniej przeglądając różne słowniki można zwątpić…

Leksykografowie nie są zgodni. W słownikach możemy znaleźć różne informacje. Powyższej reguły trzymają się m.in. Random House Webster’s Unabridged Dictionary, Webster’s Third New International Dictionary, Merriam-Webster’s 11th Collegiate Dictionary, Oxford Dictionary, Longman Dictionary of Contemporary English, MacMillan Dictionary, Cambridge Learner’s Dictionary, Cambridge Advanced Learner’s Dictionary, Wielki słownik angielsko-polski PWN-Oxford.

Są jednak słowniki, które także w przypadku przymiotnika dopuszczają pisownię dependant (The New Kościuszko Foundation Dictionary, thefreedictionary.com, dictionary.com),  W takiej więc sytuacji całe zamieszanie wywołane jedną literą wydawać by się mogło bezzasadne, bo czy ktoś napisze dependant albo dependent (czy to jako przymiotnik, czy rzeczownik) nie ma znaczenia. A może te pierwsze słowniki mówią prawdę, a inne się z nią mijają?

Otóż w zasadzie wszystkie te słowniki mają poniekąd rację. Jednak te, które dopuszczają dependant także jako przymiotnik pomijają fakt, że jest to forma przestarzała i raczej nieużywana.

Podsumujmy więc: jeśli chcesz użyć przymiotnika pisz go zawsze jako dependent. Gdy masz na myśli rzeczownik, to w brytyjskim angielskim pisz dependant, a w amerykańskim dependent.