Java to słowo, które jest nazwą i wyspy, i kawy, i języka programowania. Bywa równie często błędnie wymawiane, co wcześniej opisane przeze mnie słowa delete oraz wi-fi. Dlaczego Java nie może być “Jawą”, a co sprawia, że nią jest? O tym przeczytacie poniżej.

To już kolejny wpis poświęcony wyrazowi z terminologii komputerowej. Może czas na dział IT…? Niemniej obszar ten daje dość duże “pole popisu”, ponieważ informatyka jest jedną z najbardziej dynamicznie rozwijających się dziedzin, a do tego tak bardzo uzależnioną od języka angielskiego. A gdy dochodzi do starcia tego pierwszego z językiem polskim, to “pole” się poszerza.

Angielski wyraz Java (czy to w znaczeniu języka programowania, kawy, czy wyspy indonezyjskiej) należy (prawie) zawsze wymawiać tylko w jeden sposób. A ta wymowa jest następująca: /ˈdʒɑ:və/ , ewentualnie w przypadku kawy mówi się /dʒævə/.

A skąd taka popularność wymowy tego słowa przez Polaków jako “jawa”? Ja widzę dwa wytłumaczenia. Najbardziej oczywiste to takie, że owa wymowa jest skutkiem nieznajomości wymowy w języku angielskim. Druga jednak przyczyna jest nieco bardziej złożona. Wyraz Java graficznie nieznacznie różni się od polskiej nazwy wyspy “Jawa” – a “v” i tak (nawet nie znając angielskiego) czytamy jako “w”. Dlaczego więc nie mamy tych dwóch określeń wymawiać tak samo? Dodać jeszcze można, że wymowę Javy jako “jawy” utrwalają inne słowa: “Jawa” (czechosłowacki <<i czeski?>> motocykl) oraz “jawa” (małą literą) – obecna w tak utartym frazeologizmie: “śnić na jawie”.

Dlaczego Java musi pozostać “Dżawą”? Dlatego, że występuje w niej “v”. Słowo to więc zostało przeniesione bezpośrednio do języka polskiego i jego pisownia nie została dostosowana do alfabetu języka polskiego (gdyby tak było to pisalibyśmy “dżawa”).  A nie została dostosowana do standardów języka polskiego, ponieważ jest nazwą własną marki. Niewyobrażalną jest sytuacja, aby firmy rejestrowały swoje produkty pod nazwami dostosowanymi do wszystkich języków i systemów pisma. Fakt, że Java to nazwa własna produktu jest tu kluczowy. Nie przychodzi mi  teraz do głowy żaden przykład angielskiej nazwy produktu, którą w Polsce byśmy czytali “po naszemu” (A może coś mi podsuniecie, bo to byłby pewnie  ciekawy temat na kolejny wpis?). Nie ma więc co robić z Javy “jawy” skoro nawet z butów Nike nikt nie robi “N-i-k-e”. A akurat przypadek Nike jest niezwykle ciekawy, bo są to przecież ubrania greckiej bogini zwycięstwa… i w języku polskim, i angielskim obowiązuje identyczna pisownia – mogłaby więc obowiązywać wymowa odpowiednia dla danego języka.

Dzisiejszy wpis nie będzie zbyt długi i poświęcony będzie zaledwie jednemu wyrazowi, o którym tak naprawdę nie ma wiele do napisania. Aczkolwiek jeśli mówisz “dilejt” o klawiszu na klawiaturze komputerowej, który także bywa oznaczany  skrótem Del, to koniecznie przeczytaj ten wpis!

Postanowiłem napisać ten tekst, ponieważ chyba jeszcze nigdy, wśród Polaków, nie usłyszałem prawidłowej wymowy nazwy klawisza “DELETE”. Większość ludzi mówi o przycisku “dilejt”.

Komputery od tylu już lat towarzyszą człowiekowi, więc czas najwyższy wyprostować ten błąd.

Delete w języku angielskim znaczy tyle, co wykreślić lub  skreślić.  W terminologii komputerowej to  kasować, wymazać. Występuje także w takiej formułce, jak: delete where inapplicable albo delete as appropriate, która znaczy: “niepotrzebne skreślić”.

Wyraz ten należy wymawiać następująco: /dı’li:t/

Niech więc wszyscy zapomną o wymowie “dilejt”, bo to brzmi niemal jak wyraz delayed /dıleıd/, który znaczy “opóźniony”.

Jak już pisałem wcześniej reklama po angielsku brzmi profesjonalnie, ale jeśli w tej reklamie są błędy, to efekt jest po prostu żenujący. W tym wpisie przyczepię się do reklamy paliw BP Ultimate.

Na wstępie jedynie zwrócę uwagę, że BP, to British Petrolium – a to, jak sądzę, zobowiązuje.

W reklamie, o której tu mowa (do obejrzenia poniżej) parokrotnie pojaiwia się angielskie słowo ultimate = najwyższy, największy itp. Twórcy reklamy paliw “najwyższej” jakości, mocy (?) nie pokwapili się jednak zajrzeć do słownika języka angielskiego. Naprawdę tworząc reklamę z zagranicznymi wyrazami warto zainteresować się ich wymową.

W reklamie BP słowo ultimate wymawiane jest, za każdym razem, jako altimejt.

Zwróćmy jednak uwagę, że obowiązuje taka wymowa:

ultimate /’ʌltımət/

A teraz obejrzyjcie reklamę:

]]> http://engleash.net/bp-altimejt/feed 19 http://engleash.net/jak-to-jest-z-tym-continuous http://engleash.net/jak-to-jest-z-tym-continuous#comments Fri, 03 Dec 2010 07:00:06 +0000 mrtom http://engleash.net/?p=2671

Już któryś raz spotykam się z krytyką nauczycieli języka angielskiego, którzy mówią o czasie “present kontinjues”. ewentualnie “present kentinjues”. Pomyślałem więc, że trzeba to zagadnienie wytłumaczyć i rozwiać wszelkie wątpliwości.

Ta krytyka wynika z faktu, że słowo to jest mylone z wymową innego wyrazu, o którym będzie mowa niżej.

No więc przymiotnik continuous znaczy ciągły, stały, nieprzerwany. A jak go wymawiać? Tu, jak zawsze w nauce obcej wymowy, przyda się znajomość alfabetu fonetycznego IPA (wersja audio jest dostępna od dzisiaj także tutaj: IPA).

Zajrzyjmy do kilku słowników pod hasło “continuous“:

Cambridge English Pronouncing Dictionary:

/kənˈtɪnjuəs/

The New Kościuszko Foundation Dictionary:

/kənˈtɪnjuəs/

Random House Webster’s Unabridged Dictionary:

/kənˈtɪnjuəs/

Collins Słownik Angielsko – Polski:

/kənˈtɪnjuəs/

Wielki Słownik Angielsko – Polski PWN – Oxford:

/kənˈtɪnjuəs/

Webster’s Third New International Dictionary Unabridged:

/kənˈtɪnjuəs/

A teraz można jeszcze posłuchać wymowy:

Continuous

Mam nadzieję, że teraz już nikt nie ma wątpliwości, jak wymawiać słowo continuous.

A o jakim słowie pisałem na początku, które bywa mylone z przymiotnikiem continuous? Chodzi o czasownik “kontynuować” w 3 os. l. poj. – continues. Ten wymawiany jest jako /kənˈtɪnju:z/ .  I stąd często uważa się, że Present Continuous to właśnie “present kontinjuz“.

Pamiętajcie:

continuous = /kənˈtɪnjuəs/

continues = /kənˈtɪnju:z/

W tym wpisie chciałbym rozwiać wszelkie wątpliwości związane z użyciem słów dependent i dependant. Są one dość często  błędnie używane, a i niektóre wyjaśnienia, które spotkałem w Internecie rodzą wątpliwości.

Powszechnie przyjęte i uznane za prawidłowe reguły są następujące:

Dependent

Jest to przymiotnik, który można tłumaczyć jako zależny, uzależniony, podległy, podrzędny.  Zazwyczaj łączy się z przyimkiem on lub upon:

He is still dependent on his parents (Wciąż jest zależny od swoich rodziców).

George was dependent on drugs (George był uzależniony od narkotyków).

Dependant

Jest rzeczownikiem oznaczającym osobę, która pozostaje na czyimś utrzymaniu. Dopuszczalny jest jednak także wariant dependent, uznawany za amerykański. Przykłady:

All the money will be transferred to your dependant’s bank account (Pieniądze zostaną przekazane na konto osoby na twoim utrzymaniu).

Wydawać by się mogło, że wystarczy poprzestać na następującym podsumowaniu:

Prawidłowy zapis przymiotnika to dependent. Rzeczownik natomiast może być zapisany jako dependant (BrE) lub dependent (AmE).

Przekonanie o słuszności owej reguły panuje u nauczycieli oraz rodowitych użytkowników języka angielskiego. Niemniej przeglądając różne słowniki można zwątpić…

Leksykografowie nie są zgodni. W słownikach możemy znaleźć różne informacje. Powyższej reguły trzymają się m.in. Random House Webster’s Unabridged Dictionary, Webster’s Third New International Dictionary, Merriam-Webster’s 11th Collegiate Dictionary, Oxford Dictionary, Longman Dictionary of Contemporary English, MacMillan Dictionary, Cambridge Learner’s Dictionary, Cambridge Advanced Learner’s Dictionary, Wielki słownik angielsko-polski PWN-Oxford.

Są jednak słowniki, które także w przypadku przymiotnika dopuszczają pisownię dependant (The New Kościuszko Foundation Dictionary, thefreedictionary.com, dictionary.com),  W takiej więc sytuacji całe zamieszanie wywołane jedną literą wydawać by się mogło bezzasadne, bo czy ktoś napisze dependant albo dependent (czy to jako przymiotnik, czy rzeczownik) nie ma znaczenia. A może te pierwsze słowniki mówią prawdę, a inne się z nią mijają?

Otóż w zasadzie wszystkie te słowniki mają poniekąd rację. Jednak te, które dopuszczają dependant także jako przymiotnik pomijają fakt, że jest to forma przestarzała i raczej nieużywana.

Podsumujmy więc: jeśli chcesz użyć przymiotnika pisz go zawsze jako dependent. Gdy masz na myśli rzeczownik, to w brytyjskim angielskim pisz dependant, a w amerykańskim dependent.

Postanowiłem przygotować listę tych angielskich wyrazów, których prawidłowa pisownia przysparza problemów nie tylko osobom, dla których angielski jest językiem obcym, ale i rodowitym użytkownikom tego języka. Właściwy zapis niektórych słów dla tych, którzy biegle władają angielszczyzną wyda się zapewne oczywisty, ale uwierzcie, nawet najlepszym zdarzają się błędy.

Poniższa lista zawiera ponad 150 wyrazów. Każdy z nich opatrzony jest tłumaczeniem oraz opisem i wyjaśnieniem popełnianego błędu.

A

Accommodation (zakwaterowanie) – Pamiętaj dwa “c” i dwa “m”.

Acquaintance (znajomość) – Pamiętaj o “c” zaraz po pierwszym “a”. Po „q” prawie zawsze jest „u”.

Acquire (uzyskiwać) – tu, jak wyżej, po “a” musi być “c”.

Adolescence (lata młodzieńcze) – czasami zapomina się o “c” po “s”, no, ale nie można! I „c” jest też na końcu, choć może chciałoby się napisać „s”.

Amateur (amator) – końcówka jest bardziej rozbudowana niż w polskim odpowiedniku. Ten wyraz pochodzi z francuskiego.

Ambiguous (dwuznaczny) – tak, tak, “o” musi znajdować się pomiędzy dwoma “u”.

And (i) – ten spójnik zaczyna się na “a”, jak napiszesz przez “e”, to będzie koniec…

Assassin (zabójca) – cztery “s” w jednym słowie – to możliwe!

B

Beautiful (piękny) – trzy samogłoski po “b” i na końcu jedno “l” mimo że “full” ma ich dwa.

Beginning (początek) – jedno “n” daje początek dla kolejnego “n”.

Believe (wierzyć) – uwierz, że “i” zazwyczaj znajduje się przed “e”… No, chyba że znajduje się po “c” albo wymawiane jest jak „a” (neighbour), „e” (their).

Bellwether (baran przewodnik stada) – dzwonek na jego szyi nie ma nic wspólnego z pogodą.

Betrayal (zdrada) – choć brzmi jak “betrail” to jednak na końcu musi być “yal”.

Brake (hamulec) – zwolnij, ale nie rób sobie przerwy – czas na nią poniżej…

Break (złamać) – zrób sobie przerwę I zahamuj na “k”, ale pamiętaj, że “e” trzeba schować do środka.

Busyness (ruchliwość) – choć przy biznesie też jest sporo krzątaniny, to jednak zamiast “i” pisz “y”.

C

Camouflage (kamuflaż) – Anglicy może się z tym kamuflowali, ale lubili Francuzów i po “m” trzeba pisać “o”,  a na końcu niesłyszalne “e”.

Caribbean (karaibski) – po prostu “i” po “r” i dwa “b” wbrew pozorom.

Cemetery (cmentarz) – “n” samo się tam gdzieś wciska, ale nie pozwól mu, bo będzie mogiła!

Chauvinism (szowinizm) – ten pan nazywał się Nicolas Chauvin i był Francuzem i stąd tyle tych liter.

Chili (papryka chili) – jak piszesz po amerykańsku to jedno “l”, Brytyjczycy lubią zazwyczaj mieć dwa “l”. A jak ci chłodno na wczasach w Chile to raczej napisz chilly…

Christmas (Boże Narodzenie) – niby msza ma dwa „s” ale nie ta bożonarodzeniowa…

Cigarette (papieros) – jedno “g” wystarczy, ale pamiętaj o dwóch “t”.

Collectible (nadający się do kolekcjonowania) – jeżeli coś jest jakieś, to Anglicy lubią dodać do tego stół (table), ale to jeden z przymiotników, w którym z tym stołem jest coś nie tak.. Nigdy jednak nie wiadomo, gdzie jaki stół się znajduje, więc musisz to słowo zapamiętać.

Comma (przecinek) – przecinek to nie “śpiączka” (coma), więc pamiętaj o dwóch “m”.

Committed (oddany) – z pełnym zaangażowaniem pisz dwa “t” i dwa “m”.

Compliment (komplement) – niestety komplement ma w sobie “i”. Jak napiszesz przez „e”, to powstanie „uzupełnienie”.

Concomitant (współwystępujący) – jak używasz tego słowa, to pewnie umiesz je zapisać, ale na wszelki wypadek pamiętaj, że „t” występuje tam dwa razy.. pierwsze zaraz przed mrówką – nie ma powodu pisać „concominant”.

Connecticut (stan w USA) – pamiętaj: “połącz” i “tnij”.

Conscientious (sumienny) – jak jesteś sumienny to nie przeocz “sc” ani “i” po “t”.

Conscious (świadomy) – miej świadomość, że tak jak wyżej, że jest „sc”.

Continuous (ciągły) – końcówka tego słowa musi się ciągnąć – stąd dwa razy „u”.

Coolly (chłodno) – przeważnie podwaja się “l” tworząc przysłówki, więc spokojnie zrób to i tutaj.

D

Dairy (nabiał) – pij mleko i… no właśnie “i” pisz po “a”.

Deceive (zwodzić) – jeśli jeszcze nie pamiętasz, to zazwyczaj “i” jest przed “e”, ale nie może być po “c”, więc nie daj się zwieść  i tym razem napisz je po „e”.

Development (rozwój) – “e” po “p” jest zbędnym dodatkiem… to raczej cofanie się w rozwoju.

Diarrhoea (biegunka) – tu nie ma czasu na myślenie.. Amerykanie ułatwili sobie sprawę i odpuścili „o”.

Diary (pamiętnik) – pamiętaj, że pamiętnik, to nie nabiał i tym razem “i” jest przed “a”.

Difference (różnica) – może to niewielka różnica, ale jednak “e” po „ff” robi różnicę.

Diligence (pracowitość) – nie bądź nadgorliwy – jedno “l” w zupełności wystarczy.

Disappearance (zniknięcie) – to nie ma związku z pogardą (diss) i jedno “s” jest OK!

Disappoint (rozczarować) – tak jak wyżej, ale żeby uniknąć rozczarowania ten punkt (point) jest przez dwa “p”

Drunkenness (pijaństwo) – nie ma co się martwić – na trzeźwo też można zapomnieć o jednym z “n”.

Dyeing – (farbując) – jak nie umierasz, to śmiało zostaw “e” w tym czasowniku, mimo że wygląda dziwacznie.

E

Ecstasy (ekstaza) – tu nie ma co się ekscytować, bo “x” nie ma.

Eighth (ósmy) – “h” na końcu tego liczebnika porządkowego nie powinno dziwić.

Embarrassment (zakłopotanie) – dwa “r” i “s” nie powinny wprawiać w zakłopotanie.

End (koniec) – zacznij od “e” i koniec…

Engineer (inżynier) – najpierw “i”, a potem dwa “e”.

Excellent (znakomity) – będziesz pamiętać o “c” po “x” i będzie wybornie.

Exercise (ćwiczenie) – ćwicz pamięć i tu już “c” nie wstawiaj po “x”.

F

Fahrenheit (skala do wyrażania temperatury) – to po prostu nazwisko – pierwszy człon to “jechać” po niemiecku…

Fiancée (narzeczona) – jak jesteś zaręczona to dopisz jeszcze “e” na końcu – chyba, że jesteś zaręczony, to nie dopisuj…

Fiery (ognisty) – zgodnie z regułą: “i” przed “e” – uciekło przed ogniem (fire) do środka.

Fifth (piąty) – według reguły dodaje się “th”, aby utworzyć liczebnik porządkowy. Jak widać reguły są po to, aby były od nich odstępstwa.

Foul (paskudny) – “faul” może być paskudny, np. gdy trzeba zapisywać go przez „o”

Fowl (drób) – ptaki wcale nie są okropne, np. taka sowa (owl).

Fulfill (wypełniać) – wypełniać to napełniać do pełna, ale nie tak do końca – jedno “l” przy “ful” wystarczy. Na końcu jedno “l” to też nie błąd.

G

Government (rząd) – rząd rządzi się taką regułą, że przed “m” musi być “n”.

Grateful (wdzięczny) – być może wdzięczność kojarzy się ze wspaniałością, ale nie ma sensu pisać „greatful”.

H

Halloween (wigilia Wszystkich Świętych) – nie pamiętasz ile “l”, a ile “e”, to daj dwa razy.

Handkerchief (chusteczka) – nie zapominaj, że chusteczkę trzyma się w ręku.

Harass (nękać) – dwa „s” to i tak dużo – niech „r” przynajmniej będzie tylko raz.

Height (wysokość) – to nie liczebnik porządkowy, więc zamień miejscami „t” i „h”.

Humorous (zabawny) – śmiesznie to będzie, jak zapomnisz o „o”.

I

Irresistible (nieodparty) – ciężko się opszeć pokusie zawarcia stołu na końcu tego słowa, ale to kolejny wybrakowany stół i musisz o nim pamiętać.

J

Jewellery (klejnoty) – jak np. w USA napiszesz „jewelry” to mimo mniejszej liczby liter te klejnoty będą miały większą wartość.

Judgment (sąd) – jeśli piszesz tekst prawniczy albo dla Brytyjczyka, to możesz po „g” dodać „e”.

K

Kindergarten (przedszkole) – choć nie chodzi tu o ogród (garden) to w ogrodzie (niemieckim) słowo to ma swoje korzenie.

L

Liaison (współpraca) – Francuzi lubią samogłoski, a to słowo pochodzi z francuskiego, więc nie zapomnij ozdobić “a” samogłoskami “i”.

Lieutenant (porucznik) – nie każdy porucznik to lokator (tenant), który ma czas leżeć (lie), ale te słowa znajdują się w tym stopniu – oddzielone przez „u”

Liquefy (skraplać) – zanim coś stanie się płynem (liquid), to musi się skroplić, więc nie ma co się spieszyć z “i”.

Loose (luźny) – jeśli jest za luźno to łatwo zgubić jedno “o” – patrz niżej:

Lose (zgubić) – to “o” już się nie znajdzie…

Lying (leżący, kłamiący) – Pamiętaj, żeby “ie” w “lie” zamienić na „y”.

M

Maintenance (obsługa) – pamiętaj, że na początku jest „główny” (main), a po „t” musi być „e”.

Management (zarządzanie) – o ile w „judgment” nie musi być „e” po „g”, to tutaj musi być.

Manoeuvre (manewr) – zamiast manewrować, to wykorzystaj tu wszystkie samogłoski oprócz „i”.

Mansion (posiadłość) – na myśl przychodzi „mention”, ale nie wspominaj o tym…

Marry (pobierać się) – jak Mary wyjdzie za mąż, to będzie „merry” (wesoła).

Mayonnaise (majonez) – jak już masz dość tych francuskich kombinacji, to pisz o „mayo”.

Mediterranean (śródziemnomorski) – po polsku to też długie słowo; pamiętaj, że to „śród” (medi), a dalej są dwa „r”.

Merry (wesoły) – pamiętaj o married merry Mary…

Mischievous (złośliwy) – stara zasada: “i” przed “e”, ale nie, gdy po “c”

Mississippi (rzeka i stan) – SS SS PP

Misspell (błędnie napisać) – mis-(źle) + spell (pisać). Błędnie napisać o błędnym pisaniu to dopiero błąd!

N

Nauseous (przyprawiający mdłości) – niech cię nie przyprawia o mdłości takie nagromadzenie samogłosek w tym słowie o greckim rodowodzie.

Ninth (dziewiąty) – zanim zrobisz z dziewięciu (nine) liczebnik porządkowy utnij “e”.

Noticeable (zauważalny) – tu już “e” w „notice” nie ucinaj, bo to łatwo zauważyć.

O

Occasionally (czasami) – jak to przysłówek, kończy  się na –lly, ale przy okazji pamiętaj o dwóch “c”

Occur (zdarzać się) – może się zdarzyć, że człowiek zapomni, która litera występuje dwa razy – tylko “c”

Occurrence (wydarzenie) – rzeczownik od “occur” już ma nie tylko dwa “c”, ale i dwa “r”, a do tego po tych “r” jest “e”, choć może prosić się o “a”.

Onomatopoeia (onomatopeja) – tutaj cztery “o” czują się dobrze, więc nie wyrzucaj żadnego.

Orthography (ortografia) – ortografia to zbiór zasad pisowni, więc pamiętaj o zasadzie pisania “h” po “t” w tym wyrazie, ponieważ „ortho” to greckie „poprawny”.

P

Parallel (równoległy) – najpierw dwa “l”, a potem już tylko jedno.

Parliament (parlament) – w parlamencie i dla “i” trzeba znaleźć miejsce.

Pastime (rozrywka) – jak się robi coś miłego, to i czas (time) szybko mija (pass) , więc wydaje się, że  „s” powinno być użyte dwa razy, ale tak nie jest, bo coś kiedyś w angielszczyźnie nawaliło…

Peace (pokój) – łatwo pomylić z „kawałkiem” (piece) albo i „groszkiem” (peas), ale to przecież zupełnie odmienne słowa.

Personnel (personel) – kolejne zapożyczenie, ale Polacy wyrzucili jedno “n” – Anglicy nie.

Pharaoh (faraon) – nieco inaczej niż w polskim trzeba na końcu napisać „h”

Piece (kawałek) – kawałek czegoś, to polskie „piece” – nie myl z „pokojem” , ale kojarz z piecami.

Playwright (dramatopisarz) – wydawać by się mogło, że ten, który pisze sztuki to playwrite(r), ale to jest słowo ze staroangielskiego, gdzie  „wright” znaczy „praca”.

Possession (posiadanie) – jedno słowo i aż cztery “s” – tak jak w czasowniku “possess”.

Precede (poprzedzać) – możnaby napisać “preceed”, ale tutaj trzy “e” wolą być rozdzielone spółgłoskami.

Professional (zawodowy) – ile “f”, a ile “s”? Profesjonalista wie, że oczywiście „s” jest podwójne.

Pronunciation (wymowa) – wymowa tego rzeczownika nie ma nic wspólnego z rzeczownikiem (noun), a czy z zakonnicą (nun) ma…?

Putrefy (gnić) – zamiast “e” chciałoby się napisać “i”, ale trzeba się powstrzymać.

Q

Questionnaire (kwestionariusz) – kolejne francuskie słowo. Trzeba pamiętać o dwóch “n” i niewymawianym na końcu “e”.

Quiet (cichy) – jeśli masz na myśli ciszę, to pamiętaj o zasadzie “i” przed “e”, jezeli nie znajduje się ono po “c”.

Quite (dość) – w tym przypadku “e” wędruje na koniec.

R

Raspberry (malina) – choć “p” tu nie słychać, to napisać je trzeba.

Receipt (paragon) – i znowu zasada o “i” przed “e”, gdy nie ma tam “c”..  Tu jest “c”, więc “i” jest za “e”. I, jak wyżej, „p”, którego nie słychać.

Recipe (przepis) – przepis na uniknięcie błędu: “i” po „c”, choć można chcieć postawić tam „e”. Druga rzecz: na końcu „e”.

Reference (odniesienie) – aby uniknąć błędu pamiętaj o jednym “f” i jednym “r”.

Religious (religijny)  – kolejne słowo z końcówką –ous.

Remembrance (wspomnienie) – choć czasami pamięć może splatać figle, to należy pamiętać, że po „br” jest „a”, a nie „e”.

Rhetoric (retoryka) – mówiąc nie wymawiasz “h” w tym słowie, ale wiesz, że gdzieś musi tam być – I rzeczywiście jest: po “r”, a nie, jak może się wydawać, po “t”.

Rhythm (rytm) – tu już powinno być łatwiej, bo “h” jest i po “r”, i po “t”.

S

Salary (wynagrodzenie) – na końcu –ary i oczywiście zaczynamy od “s”.

Sandwich (kanapka) – nie ma co robić z tego słowa “piaskowej wiedźmy”, więc “t” przed “ch” lepiej unikać.

Savvy (spryt) – choć dwóch “v” nie słychać, to trzeba je napisać – wyglądają wtedy jak “w” – ot, co za spryt!

Separate (oddzielny) – “p” może  prosić się o towarzystwo „e”, ale „e” jest tylko po „s” i „t”.

Sergeant (sierżant) – tu “g” musi dostać “e” do towarzystwa. Nie obniżaj jego rangi!

Simile (porównanie) – jedno “e” wystarczy – na końcu. W środku są tylko samogłoski “i”.

Staff (kadra) – nie myl kadry z innymi rzeczami (stuff) – to słowo piszemy przez “a”.

Stuff (rzeczy) – a to przez “u”.

Success (sukces) – przepisem na ortograficzny sukces są dwa “c” w środku i dwa “s” na końcu.

Surprise (niespodzianka) – nie bądź zaskoczony, gdy ktoś wytknie ci brak “r” po “u”.

T

Thigh (udo) – “h” po “t” oraz po “g” i się uda…

Though (chociaż) – można napisać “tho”… chociaż “though” jednak  wygląda lepiej…

Thought (myśl) – też dużo pisania, ale inaczej się nie da.

Threshold (próg) – może się wydawać, że na ten wyraz składają się “thresh” + “hold”, ale jedno “h” wystarczy.

Through (przez) – tu też można pójść na skróty i napisać „thru”, ale skoro już umiesz napisać tyle wyrazów, to kolejny nie zrobi różnicy.

To (do) – niech ten przyimek ma tyle liter, co jego polski odpowiednik.

Tomorrow (jutro) – “m” – raz, a “r” – dwa razy. Mam nadzieję, że będziesz o tym pamiętać jutro.

Too (zbyt) – dwa “o” to nie za dużo.

Truly (naprawdę) – doprawdy, “e” po “u” jest zbędne.

Twelfth (dwunasty) – choć może ciężko wymówić “f”, to staraj się to robić i nie zapomnij go napisać.

Two (dwa) – dwa, a trzy litery – tak już musi być.

U

Unfortunately (niestety) – niestety jest to i tak długie słowo, ale miejsce dla „e” musi być.

Unless (jeśli nie) – jeśli nie napiszesz dwóch „s”, to popełnisz błąd – ten wyraz zawiera  XIV-wieczne słowo „less” (mniej).

Until (aż do) – jedno “l” na końcu i nie ma sensu dodawać kolejnego.

Usage (użycie) – właściwy użytek z tego słowa zrobisz, jeśli nie będziesz na siłę wpychać tam “e” po “s”.

V

Vacuum (próżnia) – “vacuum” to nie “volume” (objętość) i dwa “u” to konieczność.

W

Wander (wędrować) – choć słychać co innego po „w”, to zanim zbłądzisz radzę ci napisać „a”.

Weak (słaby) – nawet jak miałeś słaby tydzień, to „weak” to nie „tydzień”, więc napisz przez „ea”.

Weather (pogoda) – często ciężko przewidzieć, czy (whether) pogoda będzie ładna, ale łatwo przewidzieć, że w jej przypadku „ea” będzie jak najbardziej na miejscu po „w”.

Weird (dziwaczny) – chyba już nie muszę przytaczać tej dziwacznej reguły, że „i” przed „e”? Tu się ona nie sprawdza…

Which (który) – to nie „wiedźma”, więc „t” jest zbędne…

Witch (wiedźma) – …a to już jest „wiedźma”!

Wonder (dziwić się) – Dziwisz się, że po „w” słychać „a”? To pamiętaj, żeby pisać „o”.

X

Xerox (ksero) – nie zapomnij skserować pierwszego „x” i wstawić go na koniec.

Y

Yippee (hurra!) – jak nie pomylisz tego słowa z „yuppie”, to możesz się cieszyć.

Z

Zlotys (złotówki) – dobrze mieć dużo złotówek, ale i dobrze jest potrafić zapisać ich liczbę – wbrew regułom dodajemy jedynie -s.  Niektóre słowniki jednak powiedzą Wam, że można też dodać końcówkę -ies (np. KFD). Ten drugi wariant jest rzadszy. No i oczywiście nie próbuj napisać „ł” zamiast „l”. Kto to wtedy przeczyta?

Powyższa lista składa się ze słów, w których najczęściej łatwo zrobić błąd. A pisownia, których wyrazów sprawia Wam problemy? Podzielcie się tym w komentarzu!

Podanych powyżej słów możecie pouczyć się za pomocą fiszek:

150 najczęściej błędnie pisanych słów angielskich wg Engleash.net (cz.1)
150 najczęściej błędnie pisanych słów angielskich wg Engleash.net (cz.2)
150 najczęściej błędnie pisanych słów angielskich wg Engleash.net (cz.3)
150 najczęściej błędnie pisanych słów angielskich wg Engleash.net (cz.4)
150 najczęściej błędnie pisanych słów angielskich wg Engleash.net (cz.5)
150 najczęściej błędnie pisanych słów angielskich wg Engleash.net (cz.6)
150 najczęściej błędnie pisanych słów angielskich wg Engleash.net (cz.7)
150 najczęściej błędnie pisanych słów angielskich wg Engleash.net (cz.8)

Jeden z czytelników zapytał mnie, czy są jakieś różnice pomiędzy słowami original oraz genuine, czy może są one synonimami. Aby wyraźnie dostrzec wszelkie różnice i podobieństwa, dobrze jest zajrzeć do słownika języka angielskiego. Przyjrzyjmy się więc zakresom znaczeniowym tych przymiotników.

Ze słownika angielsko-polskiego dowiemy się, że:

original - 1. (initial) pierwotny, początkowy; I saw the film in the original version widziałem ten film w wersji oryginalnej; 2. (not copied) oryginalny; original invoice oryginał faktury; 3. (creative) oryginalny; an original thinker oryginalny myśliciel; 4. (unusual) oryginalny, niezwykły; he’s original to prawdziwy oryginał.

genuine - 1. (authentic) [bargain, reason, motive] prawdziwy, autentyczny; [emotion, effort, interest, fear, honesty, simplicity, inability, person] autentyczny; [tears] szczery; [buyer] poważny; 2. (not fake) [work of art, antique, goods] oryginalny, autentyczny; [gem, jewel] prawdziwy, autentyczny.

Wielki Słownik angielsko-polski PWN Oxford.

Z przytoczonych definicji wynika, że oba słowa mają różne znaczenia, a  częściowo synonimami są tylko w znaczeniu (2) oryginalny - nie będący kopią lub podróbką. Należy jednak pamiętać, że nie zawsze można używać tych przymiotników, w tym znaczeniu, zamiennie. O ile można powiedzieć, że:

The document is not considered to be genuine

albo

The document is not considered to be original

to już w utrwalonych frazeologizmach zamiennie tych przymiotników się nie używa: original invoice nie można zastąpić przez genuine invoice. W takiej sytuacji obie frazy nabierają różnych znaczeń. Ta pierwsza znaczy oryginał faktury, a druga to niepodrobiona faktura.

Wydaje mi się, że jedną z trudności w języku angielskim dla Polaków (zapewne nie tylko) jest prawidłowe formułowanie pytań. Tak naprawdę w trakcie nauki języka nie przywiązuje się do nich dużej uwagi. To już jednak odrębne zagadnienie. Poniżej mam zamiar skupić się zaledwie na jednym (no, dwóch) pytaniach.

Moje liczne obserwacje doprowadziły mnie do niniejszej refleksji: uczący się języka angielskiego, oczywiście na tych niższych poziomach, rzadko kiedy potrafią zapytać o wygląd. Dużą popularnością cieszy się pytanie:

How do you look?

używane zamiast pytania:

What do you look like?

Zapytanie kogoś o to, jak wygląda jest zazwyczaj zasadne, gdy nie widzi się rozmówcy; np. podczas rozmowy za pośrednictwem Internetu. W innych sytuacjach jest to chyba bez sensu, ale wszystko zależy od kontekstu…

Co sprawia, że How do you look? oraz What do you look like? rzadko są rozróżniane? Obydwa pytania można przetłumaczyć na język polski jako Jak wyglądasz? A dlaczego pierwszy wariant jest częściej używany? A no dlatego, że How do you look? to dosłowne tłumaczenie polskiego wariantu.

Jeśli chcemy dowiedzieć się jak ktoś wygląda; jakie ma włosy, oczy, czy jest wysoki, czy niski, itd. to oczywiście należy zapytać What do you look like?

Czy wobec tego How do you look? jest niepoprawnym pytaniem? Pewnie, że nie! Jest to jak najbardziej poprawne pytanie, ale odpowiedzieć na nie można przymiotnikiem (który w polskim stanie się przysłówkiem). How do you look? odnosi się generalnie do oceny,  a nie, jak What do you look like? do opisu wyglądu. Poprzyjmy to przykładami:

A: What do you look like?

B: Hmm… I’m rather tall and skinny. I have long dark hair and green eyes.

A: How do you look?

B: Not bad… I hope.

Pytanie How do you look? chyba jednak będzie rzadsze od pytania How do I look? Dla przykładu: przed wyjściem na kolację żona pyta męża: How do I look? Mąż oczywiście odpowiada: You look beautiful!.

Pytanie How do I look? można też spotkać w reklamach środków odchudzających, gdzie przedstawia się dwa zdjęcia: jedno przed kuracją, a drugie po: How do I look? Before and after.

Mam nadzieję, że moje wyjaśnienia rzuciły Wam nieco światła na znaczenie obu tych pytań i jeśli różnice między nimi były Wam obce, to teraz będziecie umieli je dostrzec.

]]> http://engleash.net/a-ty-jak-wygladasz/feed 1 http://engleash.net/o-czym-mowi-tlumacz-kiedy-mowi-o-bieganiu http://engleash.net/o-czym-mowi-tlumacz-kiedy-mowi-o-bieganiu#comments Mon, 27 Sep 2010 06:00:00 +0000 mrtom http://engleash.net/?p=1671

Drodzy czytelnicy! Swojego czasu wytykałem błędy w tłumaczeniu Wojny polsko-ruskiej. Dzisiaj możecie przeczytać tekst gościnny, przygotowany przez Justynę, o błędach w tłumaczeniu książki Harukiego Murakamiego  pt.: “O czym mówię, kiedy mówię o bieganiu”. Polecam!

Jeszcze w czerwcu, na prośbę mojego domowego biegacza, zakupiłam najnowsze dzieło Murakamiego.  Biegacz połknął książkę w pół dnia. Z ciekawości sama po lekturę sięgnęłam. I zgrzytałam zębami. Od czasu do czasu co prawda, ale ponieważ byłam świeżo po tekście Anny Staniewskiej na temat tłumaczenia dzieł wszystkich Szekspira przez A. Słomczyńskiego, a w uszach dzwoniły mi słowa Pewnego Jerzego, że świat trzeba zmieniać, postanowiłam napisać do p. Małgorzaty Burakiewicz, redaktor prowadzącej, i podzielić się moimi przemyśleniami na temat tłumaczenia „O czym mówię…” w wykonaniu p. Jędrzeja Polaka.

Haruki Murakami. “O czym mówię, kiedy mówię o bieganiu”.

Wyglądało to mniej więcej tak:

Szanowna Pani,

Piszę do Pani w sprawie wydanej przez Muzę ostatniej książki H. Murakamiego „O czym mówię, kiedy mówię o bieganiu”. Kupiłam tę książkę jako prezent urodzinowy. Po odłożeniu przez jubilata, sama pamiętnik Murakamiego przeczytałam. Książka bardzo mi się podobała, czytało się ją z przyjemnością, ale wydaje mi się, że czytałoby się jeszcze przyjemniej, gdyby nie znalazło się w niej kilka błędów tłumaczeniowych.

Rzeczą, która raziła mnie najbardziej jest, jak mi się wydaje, dosłowne przetłumaczenie angielskiego „runner’s blues” jako „blues biegacza” (s. 19,126-127). Rozumiem, że chodzi tu o analogię z popularnym także w Polsce określeniem „baby blues”, jednak słownik angielski „blues” tłumaczy jako „depresję, smutek, chandrę”. Wydaje mi się, że którekolwiek z przetłumaczonych określeń byłoby mimo wszystko bardziej trafne i lepiej oddające smutek i melancholię, a tym samym niechęć do biegania, które ogarnęły autora po jednym z maratonów. Wprowadzenie pojęcia „blues biegacza” wprowadziło, nie tylko mnie, w zdziwienie i próby zrozumienia, co autor miał na myśli.

Poza tym, w książce zauważyłam kilka kalek językowych. Na przykład, na str. 30 czytam: „Po południu przepłynąłem na basenie tysiąc trzysta metrów, a wieczorem pływałem w morzu. Potem zjadłem obiad (…)”. Myślę, że skoro ze zdania wynika, że autor zjadł posiłek wieczorem, po pływaniu, można by z powodzeniem zastąpić angielskie „dinner” – „obiad” bardziej przystającą do polskich realiów „kolacją”. Dalej, na tej samej stronie autor pisze: „Do tego kazałem sobie podać warzywny kebab i dużą sałatkę”. Po przeczytaniu tego zdania przed oczami stanął mi posiłek składający się z ryby, tradycyjnego kebabu i sałatki. Wydaje się, że lepiej frazę „kebab warzywny” zastąpić bardziej zrozumiałym „szaszłykiem warzywnym”. Po sprawdzeniu w Google okazuje się, że fraza „szaszłyk warzywny” ma ok. 2050 trafień, podczas gdy „kebab warzywny” jedynie 205. Na stronie 100 pojawia się zdanie „Jestem łatwym do zastąpienia naturalnym fenomenem, jak woda w rzece płynąca pod mostem ku morzu”. Moim zdaniem, zdecydowanie lepiej zabrzmiałoby przetłumaczenie angielskiego „phenomenon” polskim „zjawiskiem”.  „Fenomen” zresztą przez internetowy słownik języka polskiego definiowany jest jako zjawisko rzadkie i niezwykłe , czyli coś zupełnie innego niż wynikałoby to z kontekstu wypowiedzi. Kolejną rzeczą jest fraza „chwiejne kolana” pojawiająca się na stronie 135. Wydaje się, że w języku polskim znacznie częściej pojawiają się zestawienia „trzęsące się kolana” lub „chwiejne nogi”.Przy czym rozumiem, że niektóre typowe kontuzje biegaczy mają specyficzne nazwy używane w środowisku sportowym. „Chwiejnych kolan” nie potrafiłam jednak nigdzie znaleźć.

Kolejną rzeczą wartą uwagi wydają się być określenia dotyczące baseballu. Nie potrafiłam też zrozumieć wyrazu „półinning”, który został użyty na stronie 33. Popularna Wikipedia podaje definicję inningu, przy czym objaśnia, że w polskim częściej funkcjonuje nazwa „zmiana”. Chyba łatwiej byłoby mi zrozumieć zdanie, gdyby zamiast „półinningu” w pojawiła się „pierwsza część zmiany”, albo „pierwsza połowa zmiany”. Na stronie 132 przy wzmiance o zdobyciu mistrzostwa ligi baseballowej przez Chicago White Sox w 2005 roku pojawia się fraza „ligowe dogrywki”. Tego wyrażenia też nie umiałam znaleźć w internecie. Przywoływana już Wikipedia o systemie rozgrywek ligowych wspomina o „decydującej rozgrywce”. Wyraz „dogrywka” kojarzy mi się z nadprogramowym czasie meczu, który pozwala na wyłonienie zwycięzcy; z systemem rozgrywek MLB ma chyba niewiele wspólnego.

Ostatnią rzeczą, na którą zwróciłam uwagę są niektóre zdania złożone, przy których czytaniu nie potrafiłam zrozumieć, o co chodziło autorowi (czy też tłumaczowi). Na przykład na stronie 6: „Leżałem sobie kiedyś w pokoju hotelowym w Paryżu, czytając „International Herald Tribune”, i natknąłem się na duży artykuł o maratonie”. Chyba lepiej wypowiedź zabrzmiałaby tak: „Leżałem sobie kiedyś w pokoju hotelowym w Paryżu i czytając ‘International Herald Tribune’ natknąłem się na duży artykuł o maratonie”. Chociaż tu rozumiem, że forma należy raczej do stylu piszącego. Natomiast nie rozumiem wypowiedzi ze strony 136: „Mój organizm miewa problemy w okresach przejściowych między porami roku. Nie znałem ich, gdy byłem młody, a największym jest zimno i wilgoć”. Czym największym jest zimno i wilgoć – okresem przejściowym?

Mam nadzieję, że moje uwagi zostaną wzięte pod uwagę podczas przygotowywania kolejnego wydania „O czym mówię, kiedy mówię o bieganiu”.

Będę wdzięczna za odpowiedź.

Kilka dni później odpowiedź rzeczywiście nadeszła:

Szanowna Pani!
Dziękujemy za uwagi i wnikliwą lekturę. Korespondencję z Panią przekazałam panu Jędrzejowi Polakowi z prośbą o ustosunkowanie się do Pani sugestii. Konieczne zmiany naniesiemy w kolejnym wydaniu książki.

Pozdrawiam bardzo serdecznie.

Na ustosunkowanie się pana Polaka do moich sugestii czekam już klika tygodni. Pozostaje mi czekać na drugie wydanie. Ale co tam. Ważne, że Jerzy będzie ze mnie dumny!

O autorce:

Justyna – prowadzi blog o tematyce tłumaczeniowej Dać słowo.

Często słowa work i job są używane wymiennie. Nie jest to jednak prawidłowe, a wynika jedynie z nieznajomości różnic pomiędzy tymi rzeczownikami. Ignorowanie tych różnic pewnie wynika z tego, że zarówno work, jak i job są tłumaczone na polski po prostu jako praca. Spójrzmy jednak na znaczenia tych dwóch rzeczowników.

Work – zakres znaczeniowy

1. Wysiłek lub trud ukierunkowany na produkcję lub zakończenie czegoś; mozół, znój;

2. coś, czemu poświęcony jest wysiłek; zadanie lub przedsięwzięcie. The students finished their work in class;

3. aktywność produkcyjna lub operacyjna;

4. zatrudnienie, np. w jakimś obszarze przemysłu, zwłaszcza jako sposób zdobywania źródła utrzymania, to look for work;

5. miejsce zatrudnienia, Don’t phone him at work;

6. materiały, rzeczy itd., nad którymi się pracuje lub ma się pracować;

7. rezultat wysiłku, działania; czyn, wyczyn, wykonanie;

8. produkt działania lub wysiłku, musical work;

9. konstrukcja inżynierska, np. budynek lub most;

10. budynek, mur, okop albo coś takiego, zbudowanego jako fortyfikacja.

Job – zakres znaczeniowy

1. praca rozumiana jako określone zadanie wykonane w ramach czyjejś profesji lub na zlecenie za ustalone wynagrodzenie, She gave him the job of mowing the lawn;

2. posada, stanowisko na pół lub cały etat, She was seeking a job as an editor;

3. wszystko, czego oczekuje się od danej osoby lub jest zobowiązana do zrobienia; obowiązek, odpowiedzialność, It is your job to be on time;

4. sprawa, kwestia, wydarzenie, stan rzeczy, to make the best of a bad job;

5. materiał, projekt, zadanie itd., nad któym się pracuje, The housing project was a long and costly job;

6. przebieg lub wymagania, szczegóły itd. pracy, It was a tedious job;

7. wykonanie zadania, She did a good job.

Powyższe znaczenia zostały przytoczone za Random House Webster’s Unabridged Dictionary.

Kiedy używać work, a kiedy job?

Przytoczone definicje słownikowe mogą nie być zbyt czytelne, więc spróbujmy określić, kiedy używać tych słów.

Work stosujemy, gdy rozumiemy przez pracę jakieś zajęcie lub miejsce pracy. Gdy mówimy o posiadaniu lub szukaniu pracy (ogólnie czegoś co pozwolić nam zarobić), zaczynaniu pracy lub jej kończeniu (np. o godz. 15). Inne znaczenie to praca rozumiana jako dzieło, utwór itp.

Kilka przykładów:

Let’s meet after work – spotkajmy się po pracy.

I have no free time at work – w pracy nie mam wolnego czasu.

After two years he found work - po dwóch latach znalazł pracę.

I go to work even on Sunday – nawet w niedzielę chodzę do pracy.

She returned to work after giving birth to her daughter - wróciła do pracy po urodzeniu dziecka.

I know all the works by Dickens – znam wszystkie dzieła Dickensa.

Job używamy w znaczeniu zatrudnienia, posady, miejsc pracy. Także, gdy mówimy o szukaniu,  zachowaniu, straceniu, oferowaniu lub zmianie pracy w określonym charakterze (wakacyjnej, sezonowej, biurowej itp.).

Kilka przykładów:

After graduating from the uni he applied for a job – po studiach złożył podanie o pracę.

She’s out of a job -jest bezrobotna.

They changed job after 10 years - po 10 latach zmienili pracę.

The company creates jobs – firma tworzy nowe miejsca pracy.

full-time/part-time job - praca na cały/pół etatu.

He lost his job – stracił pracę.

They offered her a steady job – zaoferowali jej stałą pracę.

Przez job można więc w dużej mierze rozumieć zawód lub obowiązek, a przez work zajęcie czy też miejsce pracy.