Jeżeli chodzi o liczbę użytkowników języka angielskiego, to subkontynent indyjski jest wyjątkowy. W dużej mierze dzięki roli, jaką angielski odgrywa w samych Indiach liczba osób mówiących tym językiem prawdopodobnie przewyższa razem wziętą populację USA i UK. Przeczytajcie o tym, jak język angielski zadomowił się w Azji Południowej.
Oczywiście najwięcej osób mówiących po angielsku znajduje się w Indiach, ale nie można także zapominać o użytkownikach angielskiego w innych państwach regionu: w Bangladeszu, Pakistanie, Sri Lance, Nepalu i Bhutanie. Azję Południową zamieszkuje 1/5 populacji świata. Na tym subkontynencie wykształciło się wiele odmian angielszczyzny, a często określa się je wszystkie mianem południowo-azjatyckiego angielskiego. Choć wszystkie te warianty nie liczą sobie 200 lat, to już należą do najbardziej specyficznych wariantów języka angielskiego.
Korzeni południowo-azjatyckiego angielskiego należy szukać w Wielkiej Brytanii. Pierwsze regularne kontakty z regionem zostały nawiązane w roku 1600 wraz z powstaniem Brytyjskiej Kompanii Wschodnioindyjskiej – grupy londyńskich kupców, którzy otrzymali od królowej Elżbiety I wyłączność na handel w regionie. Kompania pierwszy swój przyczółek utworzyła w Suracie w 1612 roku. Do końca stulecia powstały kolejne w Madrasie, Bombaju i Kalkucie. Wpływy Kompani wraz z biegiem czasu rosły (w końcu jednak przeszły na rzecz Korony).
W trakcie brytyjskiej monarchii od 1765 do uzyskania niepodległości w 1947 angielski stał się językiem administracyjnym subkontynentu i także obowiązywał w szkolnictwie. Kwestia języka stała się istotna na początku XIX w., kiedy to kolonialni zarządcy rozpoczęli dyskusję nad polityką edukacyjną. Za punkt zwrotny uważa się decyzję z 1835 r. o wprowadzeniu angielskiego systemu edukacyjnego w Indiach. Gdy w 1857 powstały uniwersytety w Bombaju, Madrasie i Kalkucie, angielski stał się głównym językiem wykładowym, co zagwarantowało jego stabilną pozycję i rozprzestrzenianie się w kolejnym wieku.
W Indiach konflikt pomiędzy zwolennikami angielskiego, hindi i języków lokalnych doprowadził w latach sześćdziesiątych XX w. do ustanowienia tzw. “three language formula”, zgodnie z którą angielski stanowił główną alternatywę dla języka regionalnego. Obecnie angielski ma status “towarzyszącego” języka oficjalnego (język oficjalny to hindi). Za język oficjalny uznawany jest w takich stanach, jak Manipur, Meghalaja, Nagaland i Tripura.
Angielski zachował swoją pozycję w społeczeństwie Indii i jest językiem prawa, administracji rządowej, szkolnictwa średniego i wyższego, sił zbrojnych, mediów, biznesu i turystyki. Na południu cieszy się większą popularnością niż hindi, natomiast na północy jest różnie – jego rola w stosunku do hindi zmienia się zależnie od tego, kto jest u władzy. W Pakistanie angielski jest towarzyszącym językiem oficjalnym. W innych państwa Azji Południowej nie ma statusu oficjalnego, ale stanowi powszechne narzędzie komunikacji międzynarodowej. Młodzi mieszkańcy regionu uważają angielski za język kulturowej nowoczesności.
Już niedługo odcinek o angielszczyźnie w dawnej Afryce kolonialnej. Zapraszam!
Kategoria: Językoznawstwo | Tagi: globalny angielski Językoznawstwo