Historia języka angielskiego

Dzisiaj zapraszam Was do lektury wpisu gościnnego. Tekst poświęcony jest historii języka angielskiego. Mam nadzieję, że wszystkich zainteresuje i spodoba się.

Aby rozpocząć temat historii języka angielskiego należy cofnąć się mniej więcej do 407 r., kiedy to Brytanię opuściły legiony rzymskie a wyspa była zdana na jej celtyckich mieszkańców. Sytuacja jednak nie była łatwa! Mieszkańcom Brytanii zagrażali z jednej strony Piktowie, sascy piraci, celtyccy Irowie jak i oddziały Jutów i Anglów. Ostatecznie jednak na znaczeniu zyskały trzy plemiona: Sasów, Anglów i Jutów, którzy byli nękani przez najazdy Germanów. W ciągu zaledwie jednego wieku (od 450 do ok 550 r.) kraj został skolonizowany przez germańskich przybyszów, co wiązało się również z germanizacją językową. Wtedy właśnie powstał język staroangielski (znany również jako anglosaski). Wtedy także wytworzyły się trzy różniące się między sobą dialekty:

• anglijski ( ten dialekt składał się z dwóch poddialektów: northumbryjskiego i
marcyjskiego)

• zachodnisaksoński

• kentyjski

W VII -VIII w. ze względu na pokaźną dominację Mercji (było to jedno z 7 królestw) przeważał dialekt anglijski. Natomiast już w IX w. dialekt zachodniosaksoński (którym posługiwał się między innymi Alfred Wielki – jeden z najwybitniejszych królów wczesnej historii Anglii – był odpowiedzialny za zjednoczenie kilku królestw) zdołał zdominować pozostałe dialekty. Ciekawy jest fakt, że literatura staroangielska, mimo że w większości napisana w dialekcie anglijskim, przetrwała do naszych czasów przetłumaczona na dialekt zachodniosaksoński. Język angielski, tak jak każdy inny, zmieniał się wraz z biegiem czasu. Bardzo ważnym wydarzeniem, które zapoczątkowało wprowadzanie zmian była bitwa pod Hastings, która odbyła się w 1066 r. Potyczka zakończyła się rozgromieniem wojsk Anglo-Saskich przez Normanów (dowodził nimi Wilhelm Zdobywca) i śmiercią króla Anglii Harolda. Inwazja normandzka spowodowała zmianę klasy panującej na wyspie. Wprowadzano nowe zwyczaje, nowe upodobania oraz nowy język. Dwór i możni posługiwali się w dużej mierze językiem francuskim, który miał ogromny wpływ na kształtowanie się języka średnioangielskiego i na jego późniejszą kontynuację – nowoangielskiego.

Ramy czasowe okresu języka średnioangielskiego to wspomniana już bitwa z 1066 r. aż do początku panowania dynastii Tudorów (oczywiście są to tylko punkty odniesienia bo sam język nie zmienił się ani z dnia na dzień ani z roku na rok. Wyróżnione są też dwa podokresy:

• wczesny średnioangielski (1150r.-1300r.) – tutaj występowały nieliczne
zapożyczenia z języka francuskiego

• późny średnioangielski (1300r.-1450r.) – tutaj już widać bardzo dużą ilość
zapożyczeń z języka francuskiego

Wspomniane wcześniej, istniejące już dialekty rozwinęły się w nowe średnioangielskie: północny – kentyjski, wschodni – środkowy, zachodni -
środkowy, południowo – środkowy. Pod koniec bardzo dużą rolę zaczął odgrywać odłam londyński, który później stał się podstawą nowożytnego języka angielskiego.

W latach 1450-1500 rozpoczął się okres języka nowoangielskiego. Podzielony został na trzy fazy:

• wczesny nowoangielski (1500r. – 1650r.),

• późny nowoangielski (1650r. – 1800r.)

• współczesny nowoangielski (1800r. – do dzisiaj)

Początek renesansu w Anglii jest również początkiem tworzenia się nowoczesnego języka angielskiego. Dialekt londyński zaczął obowiązywać w całym kraju co miało również związek z wynalezieniem druku czyli rozpowszechnianiem się słowa pisanego i w pewnym stopniu jego ujednoliceniem. Słownik napisany przez Samuela Johnsona przyczynił się do usystematyzowania pisowni oraz zasad języka angielskiego. Powstanie Imperium Brytyjskiego, późniejsza jego ekspansja oraz kolonizacja innych krajów były bezpośrednią przyczyną wzrostu popularności i prestiżu języka angielskiego. Wtedy właśnie rozpowszechniła się nauka angielskiego w wielu krajach na całym świecie.

Tekst przygotowany przez:

Asia Szymańska – absolwentka historii UMCS
Karol Klimowicz – lektor j. angielskiego, absolwent anglistyki UMCS